Nhà ở

Cách tìm nhà

• Trang web – ví dụ nehnutelnosti.sk, reality.sk, byt.sk. Đặc biệt cẩn thận với các trang rao vặt.
• Văn phòng bất động sản – có thể giúp, nhưng thường thu phí môi giới. Hỏi trước và yêu cầu ghi bằng văn bản.
• Cộng đồng – nhờ người quen giới thiệu, nhưng luôn phải có hợp đồng bằng văn bản.
• Chủ lao động – một số công ty cho ở ký túc xá hoặc căn hộ. Xem mục Ký túc xá và nhà ở của chủ lao động.
• Những tuần đầu – trong lúc tìm nhà có thể ở ngắn hạn (khách sạn, hostel, thuê ngắn ngày). Nhưng để xin cư trú bạn cần chỗ ở ít nhất 6 tháng.

Trước khi ký, hãy hỏi chủ nhà có cấp giấy tờ chỗ ở cho hồ sơ cư trú không (xem mục tiếp theo). Không có giấy này, cảnh sát ngoại kiều sẽ không giải quyết hồ sơ cư trú.

Nhà ở và giấy phép cư trú

Khi xin cư trú (kể cả gia hạn), bạn phải nộp giấy tờ chứng minh chỗ ở ít nhất 6 tháng. Có thể là:

• hợp đồng thuê nhà hoặc giấy chứng nhận sở hữu – list vlastníctva (bản gốc hoặc bản sao có chứng thực),
• bản cam kết của chủ nhà cho bạn ở – có chữ ký được chứng thực của chủ nhà, kèm list vlastníctva,
• xác nhận của ký túc xá hoặc khách sạn về chỗ ở ít nhất 6 tháng, có dấu và chữ ký người phụ trách.

Diện tích nhà: nhà phải phù hợp với số người ở – tham khảo ít nhất 12 m² diện tích ở cho người đầu tiên và 6 m² cho mỗi người thêm. Điều này đặc biệt quan trọng khi đoàn tụ gia đình.

Chuyển nhà? Hãy báo địa chỉ mới cho cảnh sát ngoại kiều và xin cấp thẻ cư trú mới – theo thông tin hiện có, trong vòng 5 ngày làm việc kể từ khi chuyển. Mang theo giấy tờ chỗ ở mới. Xem thêm mục Cư trú.

Địa chỉ trên thẻ cư trú phải là nơi bạn thực sự sống. Địa chỉ giả có thể bị phạt hoặc bị thu hồi giấy phép cư trú.

Đi xem nhà – danh sách kiểm tra

• Người cho thuê có thật là chủ nhà không? Kiểm tra trên katasterportal.sk (list vlastníctva).
• Tiền thuê bao nhiêu, tiền tạm ứng điện nước bao nhiêu? Xin xem bản quyết toán năm gần nhất.
• Tình trạng nhà: sưởi, cửa sổ, nấm mốc, ẩm, thiết bị, khóa cửa.
• Được bao nhiêu người ở, vợ/chồng và con có được chuyển đến không?
• Chủ nhà có cấp giấy tờ cho cư trú với chữ ký được chứng thực không?
• Có internet không, ai trả phí rác thải?
• Chụp ảnh tình trạng nhà ngay khi xem và khi dọn vào.

Hợp đồng thuê nhà

• Tiền thuê – số tiền hằng tháng và ngày phải trả.
• Điện, nước, ga, sưởi – thường trả tạm ứng hằng tháng, mỗi năm quyết toán một lần (thừa thì được trả lại, thiếu thì trả thêm).
• Tiền đặt cọc (kaucia) – thường 1–2 tháng tiền nhà. Khi hết hợp đồng phải được trả lại nếu bạn không làm hỏng nhà và không nợ tiền.
• Thời hạn và chấm dứt hợp đồng – hợp đồng có thời hạn hoặc không thời hạn. Với hợp đồng không thời hạn, thời gian báo trước ít nhất 3 tháng và chủ nhà chỉ được chấm dứt vì những lý do luật định.
• Cư trú – chủ nhà đồng ý cho bạn đăng ký cư trú tại địa chỉ này.
• Ai được ở – số người, có được cho người khác thuê lại không (chỉ khi chủ nhà đồng ý).
• Biên bản bàn giao – danh sách đồ đạc, chỉ số đồng hồ và tình trạng nhà kèm ảnh, khi dọn vào và khi dọn đi.

Hợp đồng thường bằng tiếng Slovakia. Đừng ký điều gì bạn không hiểu – hãy nhờ dịch hoặc giải thích. Trả tiền qua tài khoản ngân hàng, không trả tiền mặt nếu không có biên nhận.

Chi phí nhà ở hằng tháng

• Tiền thuê – đắt nhất ở Bratislava, rẻ hơn ở thành phố nhỏ và miền Đông.
• Tạm ứng dịch vụ – sưởi, nước nóng, nước, thang máy, dọn dẹp khu vực chung.
• Điện và ga – nếu không nằm trong tiền tạm ứng thì trả trực tiếp cho nhà cung cấp. Bạn có thể tự chọn nhà cung cấp.
• Internet và điện thoại – hợp đồng thường 24 tháng, cẩn thận khi chấm dứt sớm. Xem mục Cuộc sống tại Slovakia.
• Phí rác thải – mọi người có cư trú tại xã/thành phố đều phải nộp cho chính quyền địa phương. Mức phí và hạn nộp khác nhau tùy nơi.
• Bảo hiểm nhà – không bắt buộc nhưng nên có (trộm, nước, cháy, thiệt hại cho hàng xóm).

Nếu thu nhập thấp, xem các hỗ trợ ở mục Gia đình và hỗ trợ xã hội.

Ký túc xá và nhà ở của chủ lao động

• Yêu cầu hợp đồng bằng văn bản hoặc xác nhận chỗ ở – bạn cũng cần nó cho hồ sơ cư trú.
• Hỏi rõ bao nhiêu người ở một phòng, nhà vệ sinh và bếp thế nào.
• Tiền ở chỉ được trừ vào lương nếu đã thỏa thuận bằng văn bản. Hãy kiểm tra phiếu lương.
• Hỏi rõ phải dọn đi trong bao lâu nếu nghỉ việc.
• Chủ lao động hay công ty môi giới không được giữ hộ chiếu hoặc thẻ cư trú của bạn.

Khi đổi chỗ ở hoặc đổi việc, đừng quên báo địa chỉ mới cho cảnh sát ngoại kiều.

Cẩn thận lừa đảo

• Tin đăng giả – giá quá rẻ, ảnh quá đẹp, „chủ nhà đang ở nước ngoài“.
• Trả tiền trước – không bao giờ trả tiền trước khi xem nhà và ký hợp đồng.
• Thuê nhà không hợp đồng – bạn không được bảo vệ và không thể đăng ký cư trú.
• Bán „địa chỉ cư trú“ – mua giấy xác nhận chỗ ở tại nơi bạn không sống là vi phạm pháp luật và ảnh hưởng đến cư trú của bạn.
• Bản sao giấy tờ – không gửi ảnh hộ chiếu cho người lạ.

Khi có vấn đề với chủ nhà

1. Liên lạc bằng văn bản (email, tin nhắn, thư) và giữ lại hợp đồng, biên nhận thanh toán và ảnh.
2. Không trả lại tiền cọc – gửi yêu cầu bằng văn bản có hạn trả và dẫn chiếu biên bản bàn giao.
3. Thay khóa, cắt điện nước hoặc đuổi ra mà không báo trước là trái luật. Nếu có nguy cơ bạo lực, gọi cảnh sát 158 hoặc 112.
4. Tư vấn miễn phí – IOM MIC (tư vấn pháp lý cho người nước ngoài) hoặc Trung tâm trợ giúp pháp lý (nếu đủ điều kiện).
5. Tòa án – nếu không thỏa thuận được, tòa án sẽ quyết định.

Mua nhà

Người nước ngoài được mua căn hộ hoặc nhà ở Slovakia. Đất nông nghiệp có hạn chế.

• Vay mua nhà (hypotéka) – khó hơn nếu chưa có thường trú.
• Địa chính – kiểm tra chủ sở hữu và các khoản ràng buộc (nợ trên bất động sản) tại katasterportal.sk.
• Thuế bất động sản – chủ sở hữu nộp cho chính quyền địa phương hằng năm. Tờ khai nộp trước 31/1 của năm sau năm mua.
• Quỹ sửa chữa – chủ căn hộ đóng hằng tháng vào quỹ sửa chữa của tòa nhà.

Hãy nhờ luật sư kiểm tra hợp đồng mua bán. Chuyển tiền qua tài khoản ký quỹ của công chứng viên hoặc luật sư.

Câu hỏi thường gặp

Từ vựng về nhà ở

• nájomca – người thuê · prenajímateľ – người cho thuê
• kaucia / zábezpeka – tiền đặt cọc
• zálohy / vyúčtovanie – tiền tạm ứng hằng tháng / quyết toán năm
• výpoveď, výpovedná lehota – chấm dứt hợp đồng, thời gian báo trước
• list vlastníctva (LV) – giấy xác nhận chủ sở hữu từ địa chính
• úradne overený podpis – chữ ký được chứng thực (ở phòng hộ tịch hoặc công chứng)
• správca domu – công ty quản lý tòa nhà
• odovzdávací protokol – biên bản bàn giao